Uluslararası alanda tanınan balet ve Queensland Balesi’nin eski sanat yönetmeni Li Cunxin, büyük beğeni toplayan 2003 tarihli anı kitabı ‘Mao’nun Son Dansçısı’nın uzun zamandır beklenen devamı niteliğindeki ‘Şanslı Oğul’u okuyucularıyla buluşturdu. On dört yıllık bir aranın ardından gelen bu yeni eser, Cunxin’in yaşamındaki önemli dönüm noktalarını, kişisel fedakarlıkları ve Çin’in değişimini derinlemesine inceliyor.
Yaşamın Yeni Perdesi: Houston ve Aile
‘Şanslı Oğul’, Cunxin’in ilk kitabının kaldığı yerden devam ediyor: Cunxin ve balet eşi Mary’nin Ben Stevenson’ın yönetmenliğindeki Houston Balesi’ndeki yeni hayatlarına başlamalarıyla. Yazarın başlangıçta Çin’deki kardeşlerinin ve arkadaşlarının yaşamlarını, ülkenin zaman içindeki dönüşümünü konu almayı planladığı ancak Queensland Balesi’ndeki görevi nedeniyle bu projenin ertelendiği belirtiliyor. Kitabın yazım sürecinin on dört yıl sürmesi, bu yoğun dönemin bir yansıması olarak değerlendiriliyor.
Yeni kitap, Cunxin’in altı kardeşinin yaşamlarına dair kesitler sunarken, Çin’in derin yoksulluktan bir dünya süper gücüne yükselişine dair etkileyici bir portre çiziyor. Annesinin kendisine her zaman ileriye bakmayı, geçmişe takılıp kalmamayı öğrettiği ve bu felsefenin onun azimli kişiliğini şekillendirdiği aktarılıyor. Bu azim, Cunxin’in hem kişisel yaşamında hem de profesyonel kariyerinde karşılaştığı zorlukların üstesinden gelmesinde kilit rol oynamış.
Fedakarlıklar ve Yeni Başlangıçlar
Kitabın merkezinde yer alan önemli temalardan biri, Cunxin’in eşi Mary’nin fedakarlıkları. Kendi kariyerinde saygın bir balerin olan Mary, kızları Sophie’nin ileri derecede işitme engelli doğduğunu öğrendiklerinde bale dünyasından uzaklaşarak tüm zamanını Sophie’ye adamış. Aile, Sophie’nin müzik ve dans gibi büyülü deneyimlerden mahrum kalmasından endişe duymuş. Mary’nin olağanüstü çabaları sayesinde Sophie, biyonik kulak (koklear implant) takılarak büyümüş, dansa sarılmış, başarılı bir eğitim hayatı geçirmiş ve iş yaşamında da öne çıkmış.
Ancak 2015 yılında Sophie’nin ailesine gönderdiği bir e-posta, Cunxin ve Mary’yi derinden etkilemiş. Sophie, ailesinin kendisinin işitmesini istemesi nedeniyle hayal kırıklığı yaşadığını, kendisinin onların dünyasına yarı yolda geldiğini ancak onların kendisinin dünyasına hiç yaklaşmadığını, işaret dilini bile öğrenmeye zahmet etmediklerini ifade etmiş. Cunxin, kitabında kızının işitme engelliliğini bir ‘doğuştan hak’ olarak tanımlıyor ve Sophie’nin günümüzde işiten ve işitme engelli topluluklar arasında bir nevi elçi görevi üstlendiğini belirtiyor. Bu deneyimle Cunxin ve Mary, Avustralya İşaret Dili’ni (Auslan) öğrenmeye başlamışlar.
Baleden Borsaya, Borsadan Sanat Yönetimine
Cunxin’in kariyer yolculuğu da ‘Şanslı Oğul’da detaylıca ele alınıyor. Pekin Dans Akademisi’nden Houston Balesi’ne, oradan da Avustralya Balesi’nde baş baletliğe uzanan parlak bir dans kariyerine sahip olan Cunxin, bir dönem bale pabuçlarını asarak borsacılık gibi bambaşka bir alana yönelmiş. Avustralya Balesi’nin sanat yönetmenliği pozisyonu için yaptığı başvurunun başarısızlıkla sonuçlanması onu derinden sarsmış ve birkaç yıl profesyonel bale dünyasından uzak kalmış.
Ancak Cunxin’in azmi ve kararlılığı onu tekrar sahne sanatlarına döndürmüş. Queensland Balesi’nin yeni sanat yönetmeni arayışında isteksizce adaylığını koyan Cunxin, bu görevi üstlenerek tiyatroya olan tutkusunu yeniden canlandırmış. Queensland Balesi’nde standartları önemli ölçüde yükseltmiş ve topluluk için Thomas Dixon Merkezi adında çarpıcı yeni bir merkez inşa etmiştir. Cunxin, liderliğin vizyon gerektirdiğini ve başkalarına ilham verecek iyi bir iletişimci olunması gerektiğini vurguluyor. Borsacılık yaptığı dönemde iş dünyasından öğrendiği dersleri, özellikle bağışçılarla iletişim kurarken onların dilini konuşabilme yeteneğini bale yönetimine başarıyla aktardığı belirtiliyor. Elisabeth Murdoch ve Ian Potter Vakfı gibi kurumlarla kurduğu ilişkiler de bu süreçte önemli rol oynamış.
Geçmişin Yankıları ve Geleceğe Bakış
‘Şanslı Oğul’, ‘Mao’nun Son Dansçısı’nda yer alan ‘Haydut’ lakaplı Pekin Dans Akademisi arkadaşı, sevgili eğitmeni Öğretmen Xiao ve şaşırtıcı annesi Niang ile babası Dia gibi sevilen karakterlere de yer veriyor. Kitapta, Stevenson’ın Cunxin’in Sindirella prodüksiyonunu izlemek için Queensland’e yaptığı gezinin, ‘Mao’nun Son Dansçısı’ndaki anne babasının oğullarını sahnede ilk kez görmek için Çin’den ayrıldığı ve seyircilerin onlara ayakta alkış verdiği unutulmaz anları çağrıştıran yankıları da bulunuyor.
Li Cunxin’in hayatına dönüp baktığında, kendisine verilen fırsatlar ve onu şekillendiren insanlar ile sanatçılar için derin bir şükran duyduğu ifade ediliyor. Birkaç yıldır ciddi sağlık sorunlarıyla (Mary kanseri atlatmış, Cunxin’in ise önemli bir kalp rahatsızlığı var) mücadele eden çiftin, artık hayatı daha yavaş bir tempoda yaşamaktan keyif aldığı belirtiliyor. Kitap, Cunxin’in 2025’te İsviçre’de balenin en prestijli ödülü olan Prix de Lausanne’ı almasıyla sahnede sona eriyor. Cunxin, yapay zeka çağında balenin geleceği konusunda endişeli olsa da, balenin özel bir sanat formu olduğuna ve insanları bir araya getirmenin her zamankinden daha önemli olduğuna inanıyor.
‘Şanslı Oğul’, Penguin yayınevinden 36.99 dolarlık fiyatla raflardaki yerini aldı.
Bu haber, The Guardian Culture'ın Li Cunxin ile yaptığı bir yayından derlenmiştir. Kaynak: The Guardian Culture.
