10 Ağustos 2026 sabahı San José del Palmar merkezli 7.4 büyüklüğünde bir deprem Kolombiya’nın batı bölgelerini sarstı; ülke çapında resmi rakamlara göre 200’ün üzerinde kişi yaşamını yitirdi ve binlerce bina zarar gördü. Sarsıntının Manizales kentindeki en görünür sonuçlarından biri, kentin simgesi kabul edilen Cathedral Basilica of Our Lady of the Rosary’in bir yan kulesinin çökmesi oldu. Çökme anına ait görüntüler sosyal medyada geniş biçimde yayıldı ve sembolik bir yapının zarar görmesi ulusal tepki yarattı.
Kent ve yapı üzerindeki etkiler
Deprem yerel saatle 07:34’te, 103 km derinlikte kaydedildi; sarsıntı özellikle nüfus yoğunluğu yüksek olan Manizales, Pereira ve Cali kentlerinde şiddetli hissedildi. Kolombiya Jeolojik Araştırma Kurumu aynı gün 45’ten fazla artçı sarsıntı raporladı. Resmi açıklamalara göre olayda 1.600’den fazla yapı doğrudan zarar gördü, 1.400’den fazla kişi yaralandı ve binlerce insan kayıp veya yerinden edildi.
Hükümet yetkilileri hızlıca ulusal acil durum ilan etti; yeni göreve başlamış devlet başkanı Abelardo de la Espriella bu kararı takip eden süreçte yürürlüğe koydu. Manizales, Pereira ve Cali yerel yönetimleri nirengi noktalarında gece sokağa çıkma yasağı uyguladı; Cali’de askeri birlikler afetin en ağır hissedildiği bölgelerde görevlendirildi. Manizales ve Pereira’da eğitim kurumları kapatıldı; Pereira’da belirsiz süreli okul tatili ilan edildi. Ayrıca Manizales, Pereira, Armenia, Cartago ve Buenaventura havaalanlarında ticari uçuşlar askıya alındı. Deprem, komşu Venezuela ve Ekvador’da da hissedildi.
Katedrale ait mimari ve tarihsel bağlam
Manizales’teki Cathedral Basilica of Our Lady of the Rosary, ülkenin en yüksek kilisesi olarak biliniyor; yapının yüksekliği 119 metreyi buluyor ve ziyaretçiler merkezi kuleye çıkan 395 basamaktan sonra 360 derece kent manzarası görebiliyordu. Neo-Gotik üslupta, Bizans tarzı kemerlerle öne çıkan yapı Fransız mimar Julien Polti’nin tasarımına dayanıyor. Bugünkü taş ve beton yapının inşasına 1928’de başlandı; önceki ahşap katedral 1925 ve 1926’daki yangınlarda yok olmuştu. İnşaat Büyük Buhran nedeniyle 1930’da durdu, 1935’te yeniden başladı ve 1939’da tamamlandı. Projede öne çıkan isimlerden biri, sürecin yönlendiricisi olarak anılan rahip Adolfo Hoyos Ocampo’ydu.
Yapıda kullanılan donatılı beton dönemin Kolombiya koşullarında yenilik sayılıyor; gerekli çelik malzeme büyük ölçüde ithal edilmişti. Katedral, 141 parçadan oluşan vitray pencereleriyle dikkat çekiyordu; bu camların kaynakları arasında Fransa, İtalya ve Hollanda bulunuyor. Yapı 1984 yılında milli anıt ilan edilmişti. Katedral daha önce 1962 ve 1979 depremlerinde de çeşitli onarımlardan geçmişti; bu son hasar ise hem kentsel kimlik hem de mimari koruma açısından yeni sorular doğuruyor.
Diğer tarihî yapılar ve miras kaygısı
Manizales’teki katedral hasarının yanı sıra bölgedeki diğer tarihî kiliseler de zarar gördü. Pereira’da Our Lady of Mount Carmel (Church of Saint Joseph) kilisesinin kubbesi avluya çöktü; Cali’de ise Cathedral of Saint Peter the Apostle ile La Merced, San Francisco ve Santa Rosa de Lima kiliselerinde hasar raporları bildirildi. Uzmanlar, geniş çaplı restorasyon ve koruma çalışmaları gerekeceğini, ayrıca afet sonrası miras yönetimi için acil planlama gerektiğini belirtiyor.
Depremin ardından Manizales’in simgesel yapısının durumunun ayrıntılı tespiti ve korunmasına yönelik çalışmaların öncelik kazanacağı bildiriliyor. Hem yerel hem ulusal düzeyde atılacak adımlar, kent kimliğinin ve mimari mirasın nasıl yeniden onarılacağı konusunda belirleyici olacak.
Haber, The Art Newspaper tarafından 11 Ağustos 2026 tarihinde yayımlanan habere dayanmaktadır. Kaynak: The Art Newspaper.
