Borders Kitabevi'nin ilk mağaza müdürü Joe Gable'ın portresi
Borders Kitabevi'nin ilk mağaza müdürü Joe Gable'ın portresi

Borders Kitabevi’nin İlk Mağaza Müdürü Joe Gable Hayatını Kaybetti

Borders Kitabevi’nin ikonik ilk mağazasının uzun yıllar yöneticiliğini yapmış, kitapçılık dünyasına derin izler bırakan Joe Gable, 81 yaşında hayata veda etti. 2 Kasım’da aramızdan ayrılan Gable, sektördeki vizyoner duruşu ve kitaplara olan sarsılmaz bağlılığıyla hatırlanacak. Onun liderliği, Borders’ın sadece bir perakende zinciri olmaktan öte, bir kültür ve bilgi merkezi olarak algılanmasında kilit rol oynamıştır.

Borders’ın Temellerini Atan Vizyon

Tom ve Louis Borders kardeşlerin 1971 yılında Michigan’daki Ann Arbor’da açtığı ilk mağazaya 1974’te katılan Joe Gable, kısa sürede bu mekânın ruhunu şekillendiren kilit isimlerden biri oldu. Mağazanın açılışından sadece üç yıl sonra işe alınan Gable, sonraki tüm Borders mağazaları için bir standart belirlemede önemli rol oynadı. Gable’ın en çok değer verdiği nitelikler arasında, 100.000 başlığı aşan geniş bir kitap seçkisi ve işe başlamadan önce kitaplar ve yazarlar hakkında bir testten geçmesi gereken bilgili kitapçılar vardı. Onun yönetimindeki ’01 numaralı mağaza’, 22 yıl boyunca envanter yönetimi ve müşteri hizmetleri konusunda ulusal bir üne kavuştu. Bu ün, Borders kardeşleri mağaza zincirini genişletmeye teşvik eden başlıca faktörlerden biri oldu.

Kitap Odaklı Bir Büyüme Anlayışı

Borders’ın büyüme programının önemli bir parçası, ‘Kitap Envanter Sistemleri (Book Inventory Systems – BIS)’ adı verilen bir envanter yönetim programının oluşturulmasıydı. Büyük ölçüde BIS sayesinde Borders, daha sonra Kmart’a satıldı ve bu da süper mağazaların açılmasına yol açtı. Ancak Gable, kendi mağazasının dışındaki bu genişleme dinamiklerine pek ilgi göstermiyordu. 1986’da Ann Arbor Observer’a verdiği bir demeçte, ‘en büyük arzum, burayı Amerika Birleşik Devletleri’ndeki en iyi kitapçı haline getirmek’ demişti. Gable’a göre bu, kitaplar için ayrılan alanı daraltan ıvır zıvırları, yani kitap dışı ürünleri içermiyordu. New York Review of Books’un kurucusu ve uzun yıllar Random House editörü olan Jason Epstein, mağazayı gezdikten sonra Gable’a ‘mükemmel bir kitapçı’ yarattığını söylemiş, daha sonra yazdığı bir yazıda ise ‘Borders, dünyadaki tüm bilgiyi yutmaya kararlı efsanevi bir polimatın özel kütüphanesi gibi hissettiriyordu’ ifadelerini kullanmıştı.

Kurumsal Değişim ve Ayrılık

Gable’ın Borders’a katılmadan önceki kariyeri de oldukça dikkat çekiciydi; Wisconsin’deki Paul’s Book Store’da çalışmış, ardından Ford Vakfı bursuyla Paris’te bulunmuştu. Tom Borders ile yaptığı iş görüşmesinde, ‘Kitaplar hakkında ne biliyorsun?’ sorusuna, ‘Bu mağazadaki herkesten daha fazla şey biliyorum’ şeklindeki özgüvenli yanıtıyla işe alındığı anlatılır. 1996 yılında, ’01 numaralı mağaza’dan Borders genel merkezine kıdemli proje yöneticisi olarak geçti. Buradaki amacı, Borders’ın ‘kitap merkezli’ kimliğini korumaktı. Ancak şirket, operasyonel tarzında bir değişime odaklanmaya başladığında, Gable’ın önerileri genellikle göz ardı edildi. 1999’da yeni liderlik ekibi, Gable’ın tabiriyle ‘bakkal çocukları’, bir kategori yönetim sistemi kurmaya başladığında, Gable bu durumu eleştirmişti. Daha sonra, ‘Yeni adamların sorunu, karmaşık ve sıkıcı olan kitap işini basitleştirmeye ve cazip hale getirmeye çalışmalarıydı’ diyecekti.

Borders’ın Sonu ve Gable’ın Mirası

Joe Gable, 2008 yılında, zincirin yavaş ama istikrarlı düşüşü başladığında Borders ile yollarını ayırdı. Borders, son mağazasını ise Eylül 2011’de kapattı. Gable’ın kitapçılık sektörüne olan katkıları ve vizyonu, Borders’ın altın çağının şekillenmesinde belirleyici oldu. Onun felsefesi, bir kitabevinin sadece bir satış noktası olmaktan öte, bir kültür ve bilgi merkezi olması gerektiği yönündeydi. Bu yaklaşım, günümüz kitapçılık anlayışına da ilham vermeye devam ediyor. Joe Gable için 5 Aralık Cumartesi günü, Ann Arbor’daki Nie Family Funeral Home’da bir anma töreni düzenlenecek. Anısına bağış yapmak isteyenler, Huron Vadisi İnsani Yardım Derneği’ne destek olabilirler.

Bu haber, Publishers Weekly'de yayımlanan bir vefat duyurusundan derlenmiştir. Kaynak: Publishers Weekly.

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Arter’in güncel programı üretim sürecini sergi deneyimine açıyor

Kültür Sanat; edebiyat, sinema, görsel sanatlar, sahne, müzik ve dünya kültür gündeminden seçilmiş haberleri Türkçe okur için yeniden bağlamlandıran dijital bir dergidir.

Gece Gezmesi Kadıköy’de festival rotasını mahalle ölçeğine taşıyor